14:22 ICT Thứ ba, 16/01/2018

Nội dung theo chủ đề








Trang chủ Tin Tức Chuyên trang tuyên truyền Chỉ thị số 05/CT-TW

HỌC TẬP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN VỚI KHẮC PHỤC HẠN CHẾ, KHUYẾT ĐIỂM THEO NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG 4

Thứ hai - 19/05/2014 21:40
Hồ Chí Minh - Danh nhân văn hóa thế giới - Người cha già của dân tộc - Người khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Người đã ra đi mãi mãi nhưng đã để lại cho đất nước Việt Nam, dân tộc Việt Nam một kho tàng tri thức vô giá. Trong đó, không thể không kể đến tư tưởng về nhà nước pháp quyền. Với nền tảng đó Đảng và nhà nước ta luôn thừa hưởng và phát huy để ngày một tiến bước gần hơn và hoàn thiện hơn Nhà nước Pháp quyền XHCN của dân, do dân và vì dân.

                                                                                          
                                                    
 

Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước pháp quyền thể hiện thông qua hệ thống các quan điểm về xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân thể hiện những nội dung sau: Nhà nước của dân, do dân, vì dân; nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật.
Trước hết, tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước pháp quyền thể hiện đó là nhà nước của dân, do dân, vì dân.
Nhà nước của dân là nhà nước trong đó mọi quyền lực đều thuộc về nhân dân. Các cơ quan thực hiện quyền lực này đều xuất phát từ quyền lực của nhân dân. Điều 1 Hiến pháp nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà năm 1946 thể hiện: “Nước Việt Nam là một nước dân chủ cộng hoà. Tất cả quyền bính trong nước là của toàn thể nhân dân Việt Nam, không phân biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo”. Điều 32 “Những việc liên quan đến vận mệnh quốc gia sẽ đưa ra nhân dân phúc quyết...” thực chất đó là chế độ trưng cầu dân ý, một hình thức dân chủ đề ra khá sớm ở nước ta.
Người còn khẳng định: “là đày tớ chung của dân, từ Chủ tịch toàn quốc đến làng. Dân là chủ thì Chính phủ phải là đày tớ”, “từ Chủ tịch nước đến giao thông viên cũng vậy, nếu không làm được việc cho dân, thì dân không cần đến nữa”[1] Và “nhân dân có quyền bãi miễn đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân nếu những đại biểu ấy tỏ ra không xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân”[2]
Nhà nước do dân là nhà nước do nhân dân dựng nên. Nhà nước đó do nhân dân lựa chọn bầu ra những đại biểu của mình, nhà nước đó do dân ủng hộ, giúp đỡ, đóng thuế để chi tiêu, hoạt động; nhà nước đó lại do dân phê bình xây dựng, giúp đỡ. Nhà nước do dân tức là dân phải tham gia vào công việc của nhà nước. Nhân dân bầu ra Quốc hội và Hội đồng nhân dân, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân ở Trung ương và địa phương. Điều này đã được chứng minh qua cuộc Tổng tuyển cử ngày 6/1/1946 đã diễn ra thành công với trên 90% cử tri đi bỏ phiếu và bầu ra 333 đại biểu Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.
Nhà nước do dân trong tư tưởng Hồ Chí Minh còn là dân tự làm, tự lo việc, thông qua các mối quan hệ trong xã hội, qua các đoàn thể chứ không phải Nhà nước bao cấp, lo thay dân, làm cho dân thụ động, ỷ lại, chờ đợi. Người cho rằng: “Làm việc gì cũng phải có quần chúng tham gia bàn bạc, khó đến mấy cũng trở nên dễ dàng và làm được tốt…”, “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, Khó vạn lần dân liệu cũng xong”.
Nhà nước vì dân: Đó là nhà nước phục vụ lợi ích và nguyện vọng chính đáng của nhân dân; không có đặc quyền đặc lợi; thực sự trong sạch; cần, kiệm, liêm, chính.
         Trong thư gửi Ủy ban nhân dân các cấp tháng 10-1945, Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Chúng ta phải hiểu rằng, các cơ quan của Chính phủ từ toàn quốc cho đến các làng, đều là công bộc của dân, nghĩa là để gánh vác việc chung cho dân, chứ không phải để đè đầu dân như trong thời kỳ dưới quyền thống trị của Pháp, Nhật.
Việc gì có lợi cho dân, ta phải hết sức làm.
Việc gì có hại cho dân phải hết sức tránh”[3]
Mặt khác, Người còn khẳng định: “Chế độ ta là chế độ dân chủ, nghĩa là nhân dân làm chủ. Đảng ta là Đảng lãnh đạo, nghĩa là tất cả các cán bộ, từ trung ương đến khu, tỉnh, đến huyện, đến xã, bất kỳ ở cấp nào và ngành nào - đều là người đày tớ trung thành của nhân dân” [4].
Trong quá trình xây dựng nhà nước kiểu mới phải làm cho toàn Đảng, toàn dân có ý thức sâu sắc về nguồn gốc và sức mạnh của nhà nước ta là ở nhân dân:
“Nước ta là nước dân chủ
Bao nhiêu lợi ích đều vì dân
Bao nhiêu quyền hạn đều của dân
Công cuộc đổi mới xây dựng là trách nhiệm của dân
Sự nghiệp kháng chiến kiến quốc là công việc của dân”[5]
Người nói : “Nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, vì dân là chủ…Chính quyền từ xã đến Chính phủ Trung ương do dân tổ chức nên. Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân”.
Thứ hai, tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước pháp quyền còn là nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật và phải làm cho pháp luật có hiệu lực trong thực tế.  Người nói: “Pháp luật của ta là pháp luật thật sự dân chủ, vì nó bảo vệ quyền tự do, dân chủ rộng rãi cho nhân dân lao động. Nhân dân ta hiện nay có tự do, tự do trong kỷ luật. Mỗi người có tự do của mình nhưng phải tôn trọng tự do của người khác. Người nào sử dụng quyền tự do của mình quá mức mà phạm đến tự do của người khác là phạm pháp”.
Bên cạnh đó, quản lý xã hội bằng pháp luật nhưng phải có sự kết hợp giữa “đức trị” và “pháp trị”. Với Hồ Chí Minh, pháp luật không phải là để trừng trị con người mà là công cụ bảo vệ, thực hiện lợi ích của con người. Người nói: “Không xử phạt là không đúng, song chút gì cũng trừng phạt là không đúng”. “Nhà nước phải vừa giáo dục vừa sử dụng pháp luật để cải tạo họ, giúp đỡ họ trở nên lương thiện”. Và “nghĩ cho cùng, vấn đề tư pháp cũng như mọi vấn đề khác trong lúc này là vấn đề ở đời và làm người, ở đời và làm người là phải thương nước, thương dân, thương nhân loại bị đau khổ và áp bức”.
Vì vậy, xây dựng một nhà nước của dân, do dân, vì dân; nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật và pháp luật có hiệu lực trong thực tế thì cốt lõi đó chính là đội ngũ cán bộ, công chức như lời chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy : “Muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”[6], “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc. Vì vậy, huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”[7].
Mặt khác, trong Văn kiện Đại hội lần thứ XI của Đảng cũng xác định một trong những giải pháp cơ bản nhằm đẩy mạnh công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay(8). Đó là : xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong sạch, có năng lực đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.
Thực hiện Chỉ thị 03 - CT/TW của Bộ Chính trị về “Tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” gắn với Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”. Trong Nghị quyết Trung ương 4 đã xác định việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác Hồ là một giải pháp hàng đầu trong nhóm giải pháp về công tác giáo dục chính trị tư tưởng, nhằm khắc phục tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong Ðảng hiện nay.
Do đó, để có được Nhà nước pháp quyền XHCN, điều kiện tiên quyết hiện nay là xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có đủ đức đủ tài, tập trung vào các giải pháp sau:
Một là, nêu cao tinh thần trách nhiệm trong thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh (trách nhiệm với Đảng, nhà nước, nhân dân và trách nhiệm trong khi thi hành công vụ, trách nhiệm đối với bản thân và xã hội. Và Người dạy, trách nhiệm cao nhất đối với mỗi cán bộ, đảng viên là “hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân”).
Hai là, quan tâm đến vấn đề giáo dục đạo đức cách mạng như lời Bác Hồ đã dạy: “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”[8] và chống chủ nghĩa cá nhân trong Đảng. 
Ba là, phát huy giá trị đạo đức truyền thống, đạo đức cách mạng (người cán bộ, công chức luôn lấy đạo đức làm gốc, “không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”[9] như: thực hiện “nói đi đôi với làm,; khắc phục bệnh nói dối, làm sai, dối cấp trên, dối dân, tham nhũng, bao che khuyết điểm, bệnh địa phương chủ nghĩa, óc bè phái, óc hẹp hòi, lối làm việc bàn giấy, tính vô kỷ luật, ích kỷ, hủ hóa, bệnh tham lam, bệnh lười biếng, bệnh kiêu ngạo, bệnh hiếu danh......
Đối với tự bản thân cán bộ, công chức cần xác định việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là công việc hàng ngày, hàng giờ. Bên cạnh đó, cần tự giác học tập và tu dưỡng, rèn luyện theo tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và coi trọng quy chế làm việc, xác định rõ trách nhiệm của mình. Và hơn lúc nào hết, mỗi đảng viên, cán bộ cần thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi ngày phải tự kiểm điểm, tự phê bình, tự sửa chữa như mỗi ngày phải rửa mặt. Được như thế thì trong Đảng sẽ không có bệnh, mà Đảng sẽ mạnh khoẻ vô cùng”[10]
Tư tưởng của Người về việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân đã được Đảng ta đặt ra như một nhiệm vụ chiến lược quan trọng trong thời kỳ đổi mới hiện nay là tập trung vào công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức vừa hồng vừa chuyên, nêu cao trách nhiệm, tinh thần phục vụ nhân dân.


[1]  Hồ Chí Minh, Sđd, tập 6, tang 365
[2] Hồ Chí Minh, Sđd, tập 9, trang 591
 
[3] Hồ Chí Minh, Sđd, tập 4, trang 56-57
[4] Hồ Chí Minh, Sđd, tập 6, trang 292
[5] Hồ Chí Minh, toàn tập, NXB. Sự thật, Hà Nội, 1984, t.5, tr.199
[6] Hồ Chí Minh, Sđd, tập 5, tr.273.
[7] Hồ Chí Minh, Sđd, Sđd, tập 5,  tr.269.
[8] Hồ Chí Minh toàn tập, xuất bản lần thứ 2, NXB Chính trị Quốc gia, T.9, Tr.293.
[9] Hồ Chí Minh, Sđd, t.5, tr.252-253
[10] Hồ Chí Minh, Sđd, tập 5, tr239

Tác giả bài viết: Khoa Nhà nước & Pháp luật

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Thông tin

  Trang thông tin điện tử trường Chính trị tỉnh Bình Phước
  Địa chỉ: Đường Trường Chinh - phường Tân Phú - TX.Đồng Xoài - tỉnh Bình Phước
  Điện thoại: 0271.3883.238 Fax: 0271.3883.238
  Email: vanphong@truongchinhtri.edu.vn - Khóa công khai GPG PublicKey TCT(Tải về)
  Trưởng Ban Biên tập Website: Bà Trần Tuyết Minh - UVBTV, Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, kiêm Hiệu trưởng
 
  ® Ghi rõ nguồn: “Trang thông tin điện tử Trường Chính trị tỉnh Bình Phước ” khi phát hành lại thông tin từ nguồn này.
Sử dụng mã nguồn NVx.x  
Quản trị web: Cù Trọng Tuấn  
Thiết kế bởi: VinaTec Co., Ltd